Manastira Teqlaya Pîroz (Mar Taqla)

Herêma Qelemûnê di sedsala 4an de bû xiristiyan, dema ku yekem manastirên herêmê hatin damezrandin. Li gorî kronîka Mîxaîl el-Bureyk, manastira Teqlaya Pîroz û dêra Yehyayê Vaftîzkar di sala 1756an de ji nû ve hatin avakirin; Wîkîdata vê salê wek tarîxa damezrandinê dide. Di sala 1840î de konsolê Rûs Uspensky li wir çar rahib tomar kirin. Di sala 1906an de li ber şikeftê dêrek li ser bermahiyên dêreke kevnar a bi tarîxeke nenas hat avakirin. Mêvanxane di sala 1934an de hat avakirin; avahiya keşîşxaneyê di sala 1935an de dest pê kir û di sala 1959an de qateke duyem wergirt.[1][2]

Qata erdê odeyeke pêşwazîkirinê, xwarinxaneyek û odeyên ji bo firotina tiştên olî dihewîne; qata jorîn hucreyên rahîbeyan dihewîne, bi metbexek û kevirê nanpêjanê li jêr. Avahiyeke 1888an wek rûniştgeha patrîkî hat nûkirin. Pêlikeke darîn li serê avahiya sereke rasterast dibe ziyaretgehê, şikefteke zinarî ji sedsalên yekem ên xiristiyaniyê, ku li kaniyeke pîroz û du dêrên biçûk ên di demeke nêzîk de nûjenkirî hatiye parvekirin. Tomara Lîsteya Demkî ya UNESCOyê keşîşxaneya bi giranî nûkirî li ser quntarê li tenişta stargeheke zinarî bi kaniyeke ku ji banê wê dilope şirove dike, bi şapelek, dorpêçeke rahiban û avahiyên pêvek.

Îkonên di dêra Yehyayê Vaftîzkar de, di şikeftê de û di baskê serokrahîbeyê de bi piranî ji nîvê sedsala 18an heta dawiya sedsala 19an in, di nav de sê berhemên Patrîk Sylvestros û çar yên Mîxaîl Mihenna el-Qudsî yê dibistana Qudsê. Wîkîpediyaya Almanî destnîşan dike ku ev danasîn rewşa berî 2013an nîşan didin.[1][2][7]

Karên Pawlos û Teqlayê yên sedsala duyem Teqlayê wek şagirta Pawlosê Şandî pêşkêş dikin. Li gorî efsaneya paştir, dema ku ew ji leşkerên bavê xwe direviya, zinar qelişî û hişt ku ew bireve nav şikeftê; tê gotin ku navê Meelûla ("ketin") ji vê qelşê tê. Hêza başkirinê didin pal kaniyê. Keşîşxane cihekî sereke yê ziyareta xiristiyanan e, û misilman jî pîrozê rêz dikin. Li gorî Wîkîpediyaya Erebî, cejna Teqlaya Pîroz di 24ê Îlonê de bi hezaran serdanvanan dikişîne.

Berî şer, li gorî Wîkîpediyayên Îngilîzî û Almanî, heft rahîbe û serokrahîbe Pelagia Sayyaf li vir dijiyan û sêwîxaneyeke biçûk birêve dibirin.[1][2][3][4][6]

Ji Îlona 2013an ve li ser Meelûlayê şer hat kirin. Di 3ê Kanûna 2013an de Eniya Nusrayê gund girt û serokrahîbe, diwanzdeh rahîbe û – li gorî Wîkîpediyaya Almanî – du karkerên malê revandin; ew li Yebrûdê hatin girtin û di 9ê Adara 2014an de di danûstendina girtiyan de hatin berdan. Keşîşxane hat talankirin û bi giranî zirar dît. Piştî ji nû ve girtina gund di 14ê Nîsana 2014an de ew hat nûkirin û di Tebaxa 2018an de ji nû ve hat vekirin. Îkonên wêrankirî bi îkonên ji Rûsyayê hatine guhertin.[2][4][5]