
Wêne: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons · Hatiye tomarkirin 2010
Bab Şerqî
Navê herêmî: باب شرقي
Bab Şerqî (“Deriyê Rojhilat”), ku di serdema romayî de wek Deriyê Rojê dihat naskirin, yek ji deriyên kevnar ên bajarê Şamê ye û tenê deriyê romayî yê eslî ye ku hîn li ser piyan e. Ew dawiya rojhilatî ya Kolana Rast nîşan dide û tenê deriyê bajarê kevn e ku şêweya xwe ya eslî wek derbazgeheke bi sê deriyan parastiye.
Dîrok
Derî nêzîkî sala 200 PZ hat sazkirin û ji aliyê Romayiyan ve ji rojê re hat diyarîkirin. Li gorî Wîkîpediyaya Erebî ew şiklê xwe yê niha di dema Împarator Septimius Severus de girt û di dema Caracalla de temam bû, tê gotin li cihê Deriyekî Rojê yê yewnanî yê berê; rolyefeke dîska rojê ya li ser derî ji ber karên nûkirinê êdî tune ye.
Li gorî Wîkîpediyaya Almanî, fermandar Xalid bin el-Welîd di 18ê Îlona 634an de di dema fetha misilmanan de di vî derî re ket Şamê. Ji ber ku deriyê sêqat ji bo bergiriyê ne guncav bû, di sedsala 12an de di dema Nûredîn de beşek jê bi dîwar hat girtin; tenê vebûna navendî hat parastin û veguherî ketineke xwar, û minareyek lê hat zêdekirin. Rûyê mezin di salên 1960î de hat nûkirin.[1][2][3]
Mîmarî
Derî derbasgeheke navendî ya mezin ji bo karwan û hatûçûna bi teker heye, ku du derbasgehên biçûktir ji bo peyayan li herdu aliyên wê ne. Xemla wê kêm e: pîlastrên derketî tekane xemil in. Dibe ku bi bircên li herdu aliyan hatibe xurtkirin. Bi firehiya 26 metreyan ew li ser dekumanusê bû, paşê Kolana Rast, ku rêyeke erebeyan a 14-metreyî û du stûngehên nixumandî hebûn; bermahiyên van stûngehan di hundirê derî de mane.[1][2][3]
Bikaranîn û girîngî
Kolana Rast, ku di çavkaniyên Încîlê de tê behskirin, hîn Bab Şerqî bi deriyê rojavayî, Bab el-Cabiye, ve girê dide. Taxa xiristiyan a derdorê navê xwe ji derî digire; li nêzîk Katedrala Ermenî ya Apostolîk a Sarkîsê Pîroz, Dêra Melkî ya ez-Zeytûn û, hinekî li bakur, Mala Hananya hene. UNESCO dîwar û deriyên bajêr di nav taybetmendiyên sereke yên milkê Mîrata Cîhanî Bajarê Kevnar ê Şamê de tomar dike.[1][2][3][4]
Kronolojî
- nêzîkî 200
Deriyê Rojê yê romayî tê avakirin (Wîkîpediyaya Erebî: di dema Septimius Severus de, di dema Caracalla de temam bû).[1][2][3]
- 18 Îl 634
Xalid bin el-Welîd di derî re dikeve Şamê (li gorî Wîkîpediyaya Almanî).[2]
- sedsala 12an
Di dema Nûredîn de beşek bi dîwar tê girtin; vebûna navendî dibe ketineke xwar, minare tê zêdekirin.[1][2]
- salên 1960î
Nûkirina rûyê mezin.[2]
Galerî
Rewşa belgekirî
Rewşa niha nehatiye belgekirin · li gorî 2009
Çavkanî rewşa niha ya derî belge nakin. Ew nûkirina rûyê di salên 1960î de û windabûna rolyefa rojê bi karên nûkirinê (bê tarîx) tomar dikin. Daxuyaniya UNESCOyê ya 2009an dîwar û deriyan wek taybetmendiyên mayî yên bajarê kevn bi nav dike.[2][3][4]
Serdan
Çawa bigihîjî vir
Xizmetên belgekirî yên siwarbûn, mayîn û veguhestinê li Şam:
Xizmetên bijîşkî yên nêzîk
Dûrahiya rasterast ji vî cihî. Dane: OpenStreetMap, heta 2026-10-30. Rewşa xebatê nehatiye piştrastkirin – berî çûyînê telefon bike.
Çavkanî (14)
- Wikipedia (en): Bab Sharqi rev. 1344544151 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (de): Bab Scharqi rev. 246753287 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ar): باب شرقي (دمشق) rev. 76641231 · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- UNESCO World Heritage Centre: Ancient City of Damascus · 2026-10-30
- Wikidata · CC0 · 2026-10-30
- Wikipedia (es) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fa) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (fr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (id) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (it) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (ru) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (tr) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- Wikipedia (zh) · CC BY-SA 4.0 · 2026-10-30
- OpenStreetMap · ODbL · 2026-10-30
Widersprüche: (1) Zahl der Tore – en und de: eines von sieben antiken Toren; en zugleich 'eines der acht Tore der Altstadt' – im Text keine Zahl genannt. (2) Bauherr – en/de nur 'um 200'; Septimius Severus/Caracalla und älteres griechisches Tor nur ar ('wie es heißt'). (3) Ein Satz der en-Wikipedia über die Gewährung von Kirchenzugang an Christen hat keinen benannten Urheber – nicht übernommen. Eroberungsdatum 18.09.634 nur de. UNESCO: Tor liegt in der Welterbestätte 'Ancient City of Damascus' (Mauern und Tore als Attribute, Integrity 2009); Einschreibungsjahr steht nicht im Quellenpaket und wurde nicht genannt; die News-Liste nennt die Aufnahme der sechs syrischen Stätten in die Rote Liste am 20.06.2013. Wikidata führt Q3678596 unter P31 (nicht P361); als partOf übernommen, Label nach UNESCO-Seite – bitte prüfen. Koordinaten nicht im Datensatz.